Prostor za Logo i ostalo
  Start     Dokumenta   Drugi o nama   Vaša priča   Naselja   Kultura   Novosti   Linkovi

SADRŽAJ



    Start    

    DCS    

    Poreklo Cincara    

    Istorija Cincara    

    Jezik Cincara    

    Muzika Cincara    

    Poznati Cincari    

    Publikacije    

    Galerija slika    

    Kontakt    


bottom








CINCARI - NAŠI SUGRAĐANI - DEO I


Nakon Drugog svetskog rata nastavilo se, iako u znato manjem broju, naseljavanje cincarskih porodica koje su dolazile u ovaj deo Banata nastanjujući se, pre svega, u značajnijim industrijskim centrima koju pružali veću mogućnost za posao. Najveći deo Cincara došao je u Pančevo i naseljena mesta u njegovoj okolini iz Makedonije (danas Republika Makedonija) i to iz Donje i Gornje Belice u blizini Struge i Ohrida. Nekoliko pojedinaca potiču iz istočnih krajeva Makedonije kao i iz Kruševa i Bitolja. Znatno manji broj preselio se iz drugih srpskih gradova najviše zbog daljeg školovanja i boljeg posla. Osim Pančeva, mnogo manji broj se nastanio i u drugim mestima u južnom Banatu, gde je došao ili nakon sklapanja braka sa osobama iz ovog kraja ili zaposlenja. Promena prezimena zbog prihvatanja prezimena bračnog druga ali i nastavci „ski”, „ov” ili „ić” doprineli su ne prepoznavanju njihovih etničkih identiteta isto kao i tipična mimikrija ove male etničke zajednice.

Najveći deo cincarskih familija naseljenih nakon Drugog svetskog rata u popisima stanovništva izjašnjava se kao pripadnik makedonskog ili srpskog naroda. Po poslednjem popisu stanovništva iz 2002. godine, u Vojvodini se sasvim mali broj, oko četrdesetak, izjasnio kao Cincarin (Aromun), a u celoj zemlji kao pripadnik ove etničke grupe izjasnilo se samo 248 osoba.

Osnovna karakteristika ovih „novijih” doseljenika cincarskog porekla je da samo prva generacija govori cincarski jezik koji se već u drugoj generaci ji skoro sasvim gubi. Prva generacija je svesna svojih korena i svog porekla do koga veomadrži, ali je u javnosti ne ističe. Mnogi od njih još pamte priče, bajke i pesme koje su slušali od detinjstva od dede, babe, i koje su se prenosile sa kolena na koleno. Veliki broj sakuplja sve što može da se nađe u štampi o cincarskoj zajednici i čuva fotografije porodice i prijatelja iz starog kraja. Po neki imaju i rodoslove. Sa familijom koja je ostala u Makedoniji održavaju kontakte i posećuju se. Na proslavama slava ali i imendana često se mogu čuti i cincarske pesme.

U relativno kompaktnoj zajednici pančevačkih Cincara, prva generacija porodica dobro se poznaje, druži, mnogi su u rođačkim ili kumovskim vezama i njihovi međusobni odnosi spadaju u izrazito tradicionalne što se već gubi u sledećoj generaciji, posebno u onim kasnijim, trećoj ili četvrtoj. Iako su svi pripadnici cincar ske zajednice vrlo dobro uklopljeni u sredinu u kojoj žive, čime samo dokazuju izuzetnu sposobnost adaptabilnosti, jedan broj njih iz mlađe generaci je zainteresovan je da sazna što više informacija vezanih za etničku zajednicu kojoj pripadaju. Aktivnosti Evroregionalnog centra za razvoj društva u multietničkim sredinama „In medias res”-a iz Pančeva, upravo je, jednim delom svojih aktivnosti, i usmeren očuvanju jezika, tradicije i kulture cincar ske etničke grupe kao i njenoj promociji i afirmaciji ali i drugih malih, skrivenih etničkih za jednica koje žive u našoj regiji.

Danas u južnom Banatu žive i ove porodice cincarskog porekla:

DANICA BADALOVSKA, ugledna i cenjena profesorka biologije mnogih generacija pančevačke gimnazije, rođena je u Beogradu od oca Nikole Topuzovića, Cincarina iz Kruševa (r. 1905.), i majke Ružice Kaplun (r. 1915.), ćer ke Poljaka Jana i Apolonije Kaplun iz Dervente. Jan Kaplun bio je železnički inženjer koji je zbog velikih potreba za ovim kadrom prilikom izgradnje železnice u Bosni, došao iz Poljske i naselio se u Derventi. Tu je rođena i ćerka Ružica, majka Danice Badalovski. Nakon okončanih poslova u Bosni, porodica Kaplun dolazi u Beograd gde se Ružica upoznaje sa Nikolom Topuzovićem i sa njim sklapa brak. Uoči Drugog svetskog rata na svet dolaze dve devojčice - starija Danica i mlađa Branislava. U vihoru tek izbilog rata i ogromnih razaranja još tih prvih dana, u bombardovanju Beograda, stradaju oba roditelja i nastaje izuzetno težak period života za obe devojčice.

Uspomene na dečije domove u vremenu nemaštine i sveopšteg stradanja ostaju neizbrisive. Od 1941. do 43. godine, Danica i Branislava smeštene su u Skoplju, udomu „Vera Ciriviri”, odakle je uzima i usvaja imućna porodica Vere i Nikole Avramovski. Mlađu sestru usvajaju njihovi prijatelji iz Velesa

.Danica se školuje, odlazi na studije, a zatim upozna je Evstata Badalovskog, poznatog neuropsihijatra i Pančevo postaje njihov novi dom.

Sve do pre sedam godina Danica nije ništa znala o svojoj pravoj porodici čiji su članovi sve vreme živeli u Beogradu, na samo petnaestak kilometara od njenog doma. Nikola Topuzović imao je tri sestre i brata, a oni svoje familije, decu... Danas, iako Evstata više nema, Danica nije sama. Tu su dve ćerke - Rosana, koja sa suprugom Vladom Topalovićem ima Danicu i Miloša, i Erna koja sa Jovanom Kolarskim ima Alimpija, Nemanju i Ivanu.

TOMA NANUŠEVSKI (Nanuš), rodom iz Donje Belice, iz famili je Pip, došao je u Srbiju 1953/54. godine i krenuo, kao i mnogi iz njegovog kraja , da radi u ugostiteljstvu. Sve ih je, na neki način, doveo čuveni čika ILIJA VEŠOVIĆ(Vešo), visok, korpulentan čovek koga se starije generacije pančevaca sa simpatijama sećaju kao vrsnog ugostitelja i konobara. Bio je zaštitni znak kafane „Nedeljko” i veliki znalac svoga posla. Kako se grad razvijao i industrijska zona rasla, nicali su mnogi ugostiteljski objekti u kojima je retko kada bilo slobodnih mesta. Čika Ilija je poznavao svoje vredne i radne zemljake, video šansu da ih zaposli i ubrzo nije bilo kafane da u njoj nije radio bar jedan konobar iz Donje ili Gornje Belice. Navikli da rade od najranije mladosti, brzo su se uklopili u ravničarsku pančevačku atmosferu, pomagali se, poštovali i opstajali, stalno na predujući. Jedan od tih momaka iz čika Ilijinog zaviča ja bio je i Toma Nanušević, koji sa ljubavlju čuva sve knjige o Cincarima, fotografije, novinske članke i kasete sa cincarskom muzikom koja ga vraća u svet brda, šuma, izvora i pašnjaka iz njegovog detinjstva. Supruga Zaharija, Zaha, došla je u Pančevo kasnije - 1963. gde je zatekla već mnogobrojnu Tominu rodbinu. U početku, živeli su svi zajedno, snaja, svekrva, jetrva, njihova deca, muževi... „Svi smo se slagali i svako je znao da je tolerancija neophodna u tako malom prostoru ali imali smo cilj da stvorimo bolji život za svoju decu pa su se teškoće brže prevazilazile.” priča Zaha. „Stari kraj nismo zaboravili i često smo ga posećivali. Gornja Belica se lepo izgradila. Leti su kuće pune naših ljudi koji tamo odlaze na odmor. Na crkvene praznike - Veliku Gospojinu, Sv. Petku, svi se okupljaju, svira muzika, po livadama se vijore kola, u porti se iznese i posluženje, vide se prijatelji i rođaci, dolaze čak iz inostranstva da obiđu zavičaj... U Donjoj Belici čini mi se da su ostale još samo dve cincarske kuće. Svi su se iselili i rasuli po Makedoniji i Srbiji. Neki su otišli i u druge zemlje, u Ameriku…”

Nakon mnogih godina rada u ugostiteljstvu u Pančevu i Beogradu, Toma je danas u zasluženoj penzi ji. Uživa u razgovorima o njegovim Cincarima i svojoj porodici - o ćerkama Vesni i Tatjani i njihovoj deci ali i o svojim zemljacima sa kojima se često viđa ili bar čuje telefonom. Tu je i velika familija - rođeni brat Klime sa porodicom koji živi u Jabuci, sestre Sekla i Ruža, rođaka Ljubica Škurić, Dule i Flora Vešovski, Džamtovski Boban, zemljak Fotis Pantekoski.....

Otac Danice Badalovske - Nikola Topuzović (treći sa desna, stoji),
 sa porodicom u Kruševu

Otac Danice Badalovske - Nikola Topuzović (treći sa desna, stoji), sa porodicom u Kruševu

Danica

Danica Badalovska (druga s desna) sa strinama, sestrama i rođacima


Danica Badalovska (krajnje desno) sa rođacima iz Beograda

Danica Badalovska (krajnje desno) sa rođacima iz Beograda


Nikola Topuzović, otac Danice Badalovske, na izletu - Kruševo

Nikola Topuzović, otac Danice Badalovske, na izletu - Kruševo


 člčč

Uspomena iz Struge, iz albuma Danice Badalovske (desno)


Danica (u sredini) sa Verom i Nikolom Avramovskim

Danica (u sredini) sa Verom i Nikolom Avramovskim
Toma Nanušević (Nanuš) sa majkom i suprugom Zahom u Donjoj Belici

Toma Nanušević (Nanuš) sa majkom i suprugom Zahom u Donjoj Belici


8

Majka sa šestoricom sinova Nanuševskih (Nanuš) Ilija Vešović (Veša) sa suprugom Evom u Pančevu, 1937. godine


9

Majka sa šestoricom sinova Nanuševskih (Nanuš)





Sav materijal na ovu temu pozajmljen je iz teksta "CINCARI (AROMUNI) U JUŽNOM BANATU ", autora SVETLANE NIKOLIN. Delove teksta koje je dodala redakcija prikazali smo "Italic slovima" .





Najbrzi i najsigurniji nacin za transfer novca -PayPal


Moskopolje-Cincarski Jerusalim







Copyright © 2014 CINCARI.ORG | All Rights Reserved

Design by FCP | Modified by Dragos Powered by DCS