Prostor za Logo i ostalo
  Start     Dokumenta   Drugi o nama   Vaša priča   Naselja   Kultura   Novosti   Linkovi

SADRŽAJ



    Start    

    DCS    

    Poreklo Cincara    

    Istorija Cincara    

    Jezik Cincara    

    Muzika Cincara    

    Poznati Cincari    

    Publikacije    

    Galerija slika    

    Kontakt    


bottom








KULTURA ZADUŽBINARSTVA I DONATORSTVA

Zadužbinarstvo i donatorstvo je prisutno među Armanima (Cincarima) od najranijih vremena. U najranijem periodu, više je bilo zastupljeno donatorstvo, koje se ogledalo u tome što su cincarski domaćini darivali određena sredstva za podizanje crkava i škola. To se smatralo nekom vrstom moralne obaveze a i prestiža. Skoro svako mesto naseljeno Cincarima imalo je svoju pravoslavnu crkvu i školu. Primera radi, najveće cincarsko naselje na Balkanu Moskopolje, imalo je u jednom periodu čak 72 crkve.S druge strane u Malovištu, malom selu naseljenom raseljenim Cincarima, bilo je sedam crkava.

Sa porastom otomanske presije na pravoslavne Armane(Cincare), a posebno posle razaranja cincarske prestonice Moskopolja, dolazi do raseljavanja i emigriranja stanovništva prema severnijim zemljama, uključujući tu i Srbiju i Austrougarsku. Među tim raseljenim Cincarima došlo je do pojave sloja vrlo bogatih ljudi od kojih su regrutovani najveći zadužbinari.

Po oslobađanju balkanskih zemalja od viševekovnog otomanskog ropstva, cincarsko zadužbinarstvo dobilo je još veći zamah. Cincari su bili među najvećim zadužbinarima i time znatno pomogli napredku pojedinih zemalja. Pogledajmo šta su poklonili svojim zemljacima:

Georg Averof (George Averoff)

Verovatno najpoznatiji cincarski dobrotvor, Georg Averof svojim doprinosom je zadivio ondašnji svet a i dan danas predstavlja nadahnuće za moderne generacije. Pa da krenemo redom da vidimo šta je sve Averof poklonio zemljacima.

1874 "Averoffion" Apoteku u rodnom Mecovu
1887 250.000 egipatskih funti za isplatu duga grčke zajednice (EKA) u Aleksandriji , Egipat
1896 1.000.000 zlatnih drahmi legat za završetak stadiona u Atini i njegovih radova na mermeru
1896 Donacija za statue Rige od Fere i Grigorija E na univerzitetu u Atini propileji
1896 Donacija za "Averoffion Ephebeion"
1896 Donacija za kadetsku školu
1897 13.000 funti sterlinga za Averofovu školu umetnosti i zanata
1898 500.000 zlatnih drahmi donacija za Averofovu poljoprivrednu školu u Larisi, Grčka
1898 500.000 zlatnih drahmi Legat za osnivanje atinskog konzervatorijuma
1898 500.000 zlatnih drahmi Legat za "završetak konstrukcionih i dekorativnih radova" na Politehničkoj školi poznatoj pod imenom "Mecovljanska politehnika"
1899 Legat za "ratni brod Averof"

.
Zbog održavanja Prvih olimpijskih igara modernog doba(1896.), bilo je potrebno izvršiti rekonstrukciju olimpijskog stadiona u Atini i to tako da se sva sedišta prekriju mermerom. Kompletna finansijska sredstva za ovu rekonstrukciju dao je Džordž Averof , čija mermerna statua i danas stoji na ulasku u stadijum.

Olimpijski stadion u Atini
Pogled na Olimpijski stadion u Atini
Olimpijski stadion u Atini prilikom otvaranja
Pogled na Olimpijski stadion u Atini prilikom otvaranja

Olimp. stadijum u Atini
Olimpijski stadion u Atini danas


Najviše zahvaljujući donaciji Georga, grčka vlada je kupila ratni brod "Averof", koji je u to doba bio vrhunska ratna mašina i bio je komandni brod grčke ratne mornarice. Za njega se priča da je imao francuski motor, britansku artiljeriju i nemačke instrumente. Najviše zahvaljujući njegovom prisustvu i akcijama u toku balkanskih ratova, Grčka je sačuvala mnogobrojna ostrva i veći deo Egejskog mora.

Ratni brod
Ratni brod "Averof"

Komandni brod George Averof
Komandni brod George Averof
Posada_G_Averofa
Posada G. Averofa
deo
Deo pogonske mašine
Unutrasnjost
Oficirska trpezarija

Nacionalni tehnički univerzitet Atine (Atinska politehnika) spada u red najstarijih i najcenjenijih visokih škola u Grčkoj i šire. Poznat je i pod imenom "Mecovljanska politehnika". Ovo ime su mu dali Atinjani, u znak zahvalnosti prema ljudima koji su svojim finansijskim donacijama omogućili njegovu izgradnju. To su bili Nikolaos Stournaris, Eleni Tositsa, Michail Tositsas and Georgios Averoff, svi odreda etnički Armani (Cincari), rodom iz cincarskog grada Mecovo (cincarski Aminciu) u Epiru.

NTUA
Nacionalni tehnički univerzitet u Atini
NTUA
Nacionalni tehnički univerzitet u Atini
Kompleks NTUA
Kompleks Nacionalnog tehničkog univerziteta u Atini



Baron George Sina (Georgios Sinas) 1783. - 1853.

G. Sina
Portret barona Sine


Baron George Sina poznat je po svom poslovnom i donatorskom radu. Kao bankar i finansijski ekspert baron Sina je neverovatnih 25 godina bio direktor Nacionalne banke Austrije i doživotni konzul Grčke u Austriji. Mora se priznati izuzetan uspeh za nekoga ko je kao dečak emigrirao iz Grčke. Interesantno je napomenuti da je G. Sina rodjen u Nišu. Zapamćen je i po velikim donacijama u šta je uključeno:
- Arsakeio škola u Atini.
- Univerzitet u Atini.
- Brojne medicinske i arheološke ustanove.

Najznačajnija je njegova donacija u iznosu od 500.000 drahmi za izgradnju Nacionalne opservatorije u Atini.
Opservatorija u Atini
Opservatorija u Atini

Opservatorija u Atini

U Budimpešti, Georg Sina je zaslužan za izgradnju veličanstvenog mosta preko Dunava, kojim je povezan Budim i Pešta. Taj most je poznat pod imenom "Lančani most" i nezaobilazna je tačka obilaska svih posetioca grada. Visina mosta je 48m a dužina 380m.
Lančani most
Lančani most
Lančani most noću
Lančani most noću


Simon Sina (Vienna, 1810-1876)

Simon je nastavio donatorski rad svog oca barona Georga Sine, dajući veliku sumu novca Sirotištu za devojčice u Atini. (Amalieion orphanage, Athens).
Sirotište za devojčice
Sirotište za devojčice, Atina



Nikola Dumba (Nikolaus Dumba) 1830. - 1900.

Nikola je bio industrijalac i liberalni političar u Beču, a ostao je upamćen po svom donatorskom i sponzorskom radu. Smatraju ga jednim od najvećih pokrovitelja umetnosti, kolekcionara i promotera muzičkog života Beča.
Nikolas Dumbas
Portret Nikole Dumbe
Palata Dumba
Palata Dumba u Beču


Nikola je održavao bliski kontakt sa Johanesom Bramsom(Johannes Brahms), Rihardom Vagnerom(Richard Wagner) i Johanom Štrausom( Johann Strauss) - sin, a omiljeni muzičar mu je bio Franc Šubert (Franz Schubert). Nikola je naručio od Johana Štrausa da napiše čuveni valcer "Na lepom plavom Dunavu" i to kao horsku kompoziciju, a za potrebe Bečkog Muškog horskog društva.
Spomenik Štrausu ispred Palate Dumba
Spomenik Štrausu ispred Palate Dumba
Grob Nikole Dumbe
Grob Nikole Dumbe

Prilikom posete Grčkoj, otadžbini njegovog oca, Nikola je dao veliku donaciju Univerzitetu u Atini (za unutrašnje uređenje), u gradu Seresu podigao je sirotište za nezbrinutu decu, kao i stručnu školu.

Osnivač je jedne od najvećih muzičkih biblioteka u svetu, u sastavu današnje Bečke gradske biblioteke. Osnovu za formiranje ove muzičke biblioteke je postavio Nikola, ostavivši svojim testamentom kolekciju od 200 Šubertovih potpisa gradu Beču.
Radna soba u Dumbas palati
Biblioteka u Dumba palati
(Kliknite na sliku da je vidite uvećanu)
Nikola Dumba u svojoj kancelariji
Nikola Dumba u svojoj kancelariji
(Kliknite na sliku da je vidite uvećanu)



Emanuil Gojdu (1802-1870)


 Emanuil Gojdu


Emanuil Gojdu je bio Cincarin iz Rumunije na radu u Austrougarskoj monarhiji. Bio je sudija i političar angažovan u borbi za prava Rumuna u Austriji.

Svojim testamentom datiranim 1869. g., ostavio je sve svoje bogatstvo " Rumunskom pravoslavnom narodu Mađarske i Transilvanije" i upravu nad tim sredstvima poverio je fondaciji pod njegovim imenom. Zahvaljujući "Fondaciji Gojdu", u periodu 1870. - 1917. g. dodeljeno je na hiljade stipendija za školovanje Rumunske dece Transilvanije.

Godine 1918. fondacija je premestila svoje sedište u mesto Sibiu (koje je postalo deo Rumunije), dok je većina imovine fondacije (razne zgrade u Budimpesti) ostala na teritoriji Mađarske. Od tada, dve zemlje se neprekidno sude za vlasništvo nad tom imovinom. Godine 2006. sklopljen je dogovor izmedju vlada Rumunije i Mađarske o zajedničkom upra vom nad imovinom fondacije. Da bi bilo jasnije zašto se dve vlade spore, treba napomeniti da je današnja vrednost imovine fondacije procenjena na iznos između 812 miliona i and 1.1 milijardu $US.! Rumunska nacionalna crkva se protivi tom sporazumu.

Miša Anastasijević (1803 - 1885)

Miša Anastasijevuć je za života važio za jednog od najbogatijih ljudi svog doba. Obogatio se držeći monopol na trgovinu solju između teritorija današnje Rumunije i Austrougarske. Godine 1857 počinje izgradnju dvora na današnjem Studentskom trgu, a 1863. g. poklanja ga "svome otecestvu". Danas je u toj ugradi smešten rektorat Beogradskog univerziteta.
Kapetan Mišino zdanje
Kapetan Mišino zdanje - grafika
Kapetan Mišino zdanje
Kapetan Mišino zdanje
Misa Anastasijevic
Kapetan Miša Anastasijević
Spomenik
Spomenik kapetan Miši u dvorištu


Nikola D. i Evgenija Kiki

Nikola D. Kiki bio je poznati beogradski trgovac i zajedno sa suprugom Evgenijom (iz takođe poznate cincarske porodice Naumović-Boci) ostavili su dubok trag u životu srpske prestonice. Više podataka o ovim porodicama možete naći na stranicama Lunjine (ovde).Najveći deo zadužbina ostavljen je beogradskoj trgovačkoj omladini (BTO).
Zadužbina Nikole i Evgenije Kiki
Zadužbina Nikole i Evgenije Kiki
Zadužbina Nikole i Evgenije Kiki
Zadužbina Nikole i Evgenije Kiki
Bolnica BTO -zadužbina porodice Kiki
Bolnica BTO -zadužbina porodice Kiki
Nikola Kiki
Nikola Kiki
Evgenija Kiki
Evgenija Kiki
Zadužbina Kiki

Zadužbina Nikole i Marije Naumovic Legat kceri Evgenije N.D. Kiki
Objekt je namenjen beogradskoj trgovačkoj omladini


Anka i Dimitrije Naumović

Dimitrije Naumović, poznati beogradski kazandzija, zajedno sa ženom Ankom i sinom im Vasom, ostavio je ovu lepu zgradu na Terazijskom platou. Danas je ova zadužbina pod starateljstvom Fondacije solidarnosti Srbije.
Anka i Dimitrije Naumović
Anka i Dimitrije Naumović
Naumović
Zadužbina Anke i Dimitrija Naumović



Dimitrije Anastasijević - Sabov (1726 - 1803)

Dimitrije Anastasijević Sabova bio je prvo krojač, zatim trgovac, izvoznik, proizvođač cigle i crepa, bankar, najveci ktitor i sa mitropolitom Stratimirovićem osnivač Karlovačke gimnazije, prve gimnazije u Srba. Zahvaljujući njegovoj darežljivosti, srpski narod dobio je 1791 — 1792. g. prvu gimnaziju u svojoj istoriji i to tek posle dugog pregovaranja sa kraljem Leopoldom. Veliki broj naših velikana koji su znatno uticali ne samo na sudbinu srpskog naroda u široj Ugarskoj, nego i u Srbiji i Crnoj Gori i u svim drugim krajevima bio je đak Karlovačke gimnazije.

Dimitrije Anastasijević Sabov
Dimitrije Anastasijević Sabov
Karlovacka_gimnazija_19. vek
Karlovačka gimnazija - 19. vek
Karlovacka_gimnazija_danas"
Karlovačka gimnazija - danas

Đoka Sterija Popović

Crkvena opština srpske pravoslavne crkve u Vršcu zahvaljujuci mnogobrojnim zadužbinama koje su joj ostavljene na upravljanje pomaže mnogim siromašnijim studentima. Najbolji studenti takode dobijaju nagrade. Najpoznatiji zadužbinar je Đoka Sterija Popovic, brat Jovana Sterije Popovica, ciji je testament crkva uspela da oživotvori 2006. godine. Izdavanjem mnogobrojnih zadužbina, Crkvena opština prošle godine je dala 31 stipendiju.


Spirtina kuća

I ako po definiciji ova kuća ne spada u zadužbine, ipak sam je uvrstio u okvir ovog članka. Razlog za to je sadašnja namena ove kuće, a to je da služi interesima šire zajednice. U njoj je danas smešten Zavičajni muzej u Zemunu. Spirte su poznata cincarska familija koja se u Zemun doselila tokom XIX veka.

Kuća je podignuta je oko 1840. godine i u duhu vladajućeg romantizma oblikovana je u stilu pseudogotike. Arhitektonskim odlikama i bogato opremljenim enterijerom (zidne slike i ukrasi na tavanicama, tapeti, intarzirani parketi, keramičke stilske peći i kamini) ona se izdvaja od zemunskih kuća svog vremena i time potvrdjuje posebni društveni položaj, ukus članova porodice i visoki stepen kulture stanovanja imućnih građana.
Spirtina kuća
Spirtina kuća
Spirtina kuća
Spirtina kuća
llll
Spirtina kuća


Karamatina kuća

U najstarijem delu Zemuna nalazi se zgrada poznata pod imenom "Karamatina kuća". Sagradio ju je 1763.godine imućni trgovac Kuzman Jovanović (viši deo sa krovom na dve vode), a 1773. kupio je Cincarin Dimitrije Karamata, doseljenik iz Grčke. Njegov sin Jovan 1827. godine dozidao je sprat u srednjem delu i prema utrošenim sredstvima može se reci da je izvršio rekonstrukciju objekta u celini.

U ovoj kući boravili su ili stanovali poznati ljudi tog vremena, kao car Josif II, potonji car Franc I, feldmaršal Lasi, a zatim feldmaršal Laudon sa štabom Glavne austro-nemacke vojske prema Srbiji, odnosno Turskoj. U vreme Srpskog pokreta u Austriji 1848/49.godine bila je stanište patrijarha Josifa Rajačića i dela članova Glavnog odbora Vojvodine Srpske. Atanasije Karamata učestvovao je u radu Odbora i postao njegov kasir (blagajnik). Kao gost u kuci je bio i veliki srpski reformator Vuk Karadžic.

U ovoj kući i danas žive pripadnici porodice Karamata i svakako ne spada u kategoriju zadužbina. Ipak, zbog istorijske, arhitektonske i kulturne vrednosti, ja sam je uvrstio u ovaj tekst.
Karamatina kuća
Spoljni izgled Karamatine kuće
Karamata
Dimitrije Karamata
Unutrašnjost Karamatine kuće
Unutrašnjost Karamatine kuće
SASTAVIO
Dragoš Đorđević
Admin CINCARI.ORG





Najbrzi i najsigurniji nacin za transfer novca -PayPal


Moskopolje-Cincarski Jerusalim







Copyright © 2014 CINCARI.ORG | All Rights Reserved

Design by FCP | Modified by Dragos Powered by DCS